آخرین تحلیل محمد ال اریان از بازار ارز بین المللی
گردآوری: دکتر کیارش مهرانی
استادیار و مدرس علوم مالی
پوند انگلیس، مانند بسیاری از ارزهای اصلی( به غیر از دلار) در طول سال ۲۰۲۲ تحت فشار جدی بوده است. وضعیت ماه گذشته به طرز چشمگیری بدتر شد به ویژه زمانی که نخست وزیر جدید بریتانیا، لیز تراس، از یک برنامه هزینه زا برای تقویت رشد اقتصادی رونمایی کرد. سرمایه گذاران می ترسند این طرح – که به ۴۵ میلیارد پوند بدهی جدید نیاز دارد – بزرگترین کاهش مالیاتی در ۵۰ سال اخیر در بریتانیا باشد – و آثار آن به تشدید تورم کمک کند و افزایش نرخ بهره بانک انگلستان را خنثی نماید. علیرغم واکنش منفی بازارها در هفته گذشته به اقدامات مالی جدید، کواسی کوارتنگ، وزیر خزانه داری بریتانیا در آخر هفته گفت که در مورد کاهش مالیات “چیزهای بیشتری در پیش است” و باعث شد پوند در روز دوشنبه به پایین ترین حد خود در برابر دلار آمریکا سقوط کند. . پوند استرلینگ که زمانی ارز جهانی غالب بود اکنون بیش از ۲۱ درصد در سال جاری در مقایسه با دلار کاهش یافته است و این تنها ارز خارجی نیست که با مشکل مواجه است. ین ژاپن نیز در مقایسه با دلار تقریباً ۲۰ درصد در سال کاهش یافته است، یورو و بات تایلند نیز هر دو بیش از ۱۵ درصد کاهش یافته اند. دلار در سال ۲۰۲۲ در بحبوحه افزایش نرخ بهره تهاجمی فدرال رزرو، بحران انرژی اروپا، و قرنطینههای ناشی از کووید در چین، حاکم مطلق بازارهای جهانی ارز شد. همانطور که فورچون قبلا گزارش کرده بود، به گفته اریک لو، مدیر ارشد سرمایه گذاری شرکت مدیریت Bailard، سرمایه گذارانی که به دنبال محافظت از سرمایه خود در این شرایط سخت اقتصادی هستند، دلار را به عنوان پناهگاه امن می بینند، زیرا اقتصاد ایالات متحده “پاک ترین پیراهن کثیف” دنیا است. اقتصاددانان هشدار می دهند که قدرت دلار همچنین می تواند برای اقتصاد جهانی کابوس باشد. محمد الاریان، رئیس کالج کوئینز در دانشگاه کمبریج گفت “آنچه واضح است این است که این افزایش بی امان بازده و افزایش بی امان دلار را داریم. این موضوع هم خبر بدی برای شرکت ها و هم برای اقتصاد است.” الاریان با تکرار اظهارات لو، توضیح داد که با «آتش زدن اقتصاد» در سراسر کشورهای در حال توسعه – و اکنون حتی در مکان هایی مانند بریتانیا – دلار آخرین ارز برای سرمایه گذاران است. او گفت: «دلیل اینکه این آخرین مرحله برای افزایش قیمت دلار است این است که ما پناهگاه امنی هستیم و یکی از پیامدهای آن قویتر شدن پول ما است.»
دلار قوی: یک توپ ویرانگر جهانی
این اولین بار نیست که الاریان درباره پیامدهای بالقوه فاجعه بار افزایش ارزش دلار آمریکا هشدار می دهد الاریان در مقاله ای در واشنگتن پست در ۶ سپتامبر توضیح داد که یک دلار قوی می تواند “موهبتی متفاوت” باشد. از یک طرف، قدرت دلار به کاهش تورم ایالات متحده کمک می کند، اما در عین حال، زمانی که دلار به طور مداوم قوی می ماند، می تواند کشورهای در حال توسعه را ورشکست کند زیرا هزینه های بدهی دلاری آنها افزایش می یابد. این دقیقاً همان چیزی است که در بحران بدهی آمریکای لاتین در دهه ۱۹۸۰ اتفاق افتاد. کشورهای در حال توسعه در آمریکای مرکزی و جنوبی میلیاردها دلار وام با نرخ بهره پایین در طول دهه ۱۹۷۰ جمع آوری کردند. بر اساس گزارش فدرال رزرو، پس از آن، زمانی که ایالات متحده نرخ های بهره را به طور چشمگیری برای مبارزه با تورم از سال ۱۹۸۲ افزایش داد، هزینه های بدهی افزایش یافت و جرقه ای را برانگیخت که آمریکای لاتین را در یک «دهه گمشده» فرو برد. وی هشدار می دهد که دلار قوی می تواند اثرات مخرب در خارج از اقتصادهای بازارهای در حال توسعه نیز داشته باشد. هرچه ارزش دلار بیشتر و بیشتر از سایرین افزایش یابد، خطر رکود تورمی طولانیتر جهانی، مشکلات بدهی در کشورهای در حال توسعه، محدودیتهای بیشتر در جریان آزاد کالاها از طریق مرزها، آشفتگی سیاسی بیشتر در اقتصادهای شکننده و درگیریهای ژئوپلیتیکی بیشتر افزایش مییابد. وی همچنین خاطرنشان کرد که تقویت اخیر دلار آمریکا تنها به سه تغییر پارادایم کلیدی می افزاید که به «احتمال بسیار زیاد» رکود جهانی را ایجاد کرده است. این اقتصاددان برجسته در آخرین مقاله بلومبرگ خود در آخر هفته این تغییرات را پیش بینی کرد. ابتدا، وی خاطرنشان کرد که بانک های مرکزی در سراسر جهان عملاً برای مقابله با تورم از سیاست های حمایتی به سیاست های محدودکننده حرکت کرده اند. دوم، او توضیح داد که رشد اقتصاد جهانی به طور قابل توجهی در حال کاهش است، زیرا سه اقتصاد مهم جهان، ایالات متحده، اتحادیه اروپا و چین، همگی به کاهش رشد ادامه می دهند. در نهایت، او گفت که روند جهانی شدن که به ایجاد یک روند کاهش تورم در سراسر جهان در بیش از دو دهه گذشته کمک کرد، اکنون به دلیل “تنش های ژئوپلیتیکی دائمی” محو شده است. وی در مصاحبه خود با CNBC در روز دوشنبه، توضیح داد که این تغییرات پارادایم تنها با سیاست های دولتها بدتر شده است و از سیاست گذاران خواست تا از افزایش نوسانات خودداری کنند و به طرح کاهش مالیات و هزینه جدید بریتانیا اشاره کرد. الاریان گفت: این فقط مربوط به تغییرات بزرگ پارادایم نیست. این در مورد دولت ها و جناح ها هم هست.